-centroprawicowa partia polityczna zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001), założona na fali popularności uzyskanej przez Lecha Kaczyńskiego podczas pełnienia przez niego funkcji ministra sprawiedliwości (VI 2000 - VII 2001). Działacze PiS starszej generacji wywodzą się w większości ze środowisk dawnej AWS (PC, SKL i ZChN) oraz ROP.
Program polityczny
PiS opowiada się za zwiększeniem praw dla ofiar przestępstw i zaostrzeniem kar dla przestępców w szczególności za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu.
Postuluje utworzenie Urzędu Antykorupcyjnego i wprowadzenie zasady jawności oświadczeń majątkowych polityków i urzędników. Partia popiera integrację z Unią Europejską, a także jest za polityką proamerykańską. PiS poparł także udział polskich żołnierzy w operacji w Iraku i sprzeciwia się ich natychmiastowemu wycofaniu.
PiS zaprezentował całościowy projekt nowej konstytucji przewidujący m.in.: przyznanie prezydentowi prawa wydawania na wniosek Rady Ministrów rozporządzeń z mocą ustaw, zmniejszenie Sejmu i Senatu, likwidację Rady Polityki Pieniężnej.
Partia sprzeciwia się: legalizacji eutanazji, aborcji, rejestracji związków homoseksualnych oraz legalizacji tzw. "narkotyków miękkich".
PiS postuluje natomiast: przywrócenie kary śmierci, utrzymanie bezpłatnej edukacji w szkołach podstawowych, średnich i wyższych uczelniach państwowych, bezpłatnej służby zdrowia, lustracji majątkowej polityków oraz upublicznienie nazwisk wszystkich agentów peerelowskich służb specjalnych i dekomunizację, a także zmniejszenie liczby mandatów w obu izbach Zgromadzenia Narodowego i wprowadzenie systemu semiprezydenckiego.
Program Gospodarczy
W kwestiach gospodarczych partia opowiada się za gwarantowaniem bezpieczeństwa socjalnego obywatelom przez państwo i jego interwencjonizmem w ramach gospodarki rynkowej. PiS proponuje m.in.: wprowadzenie dwóch stawek podatku PIT (18 i 32%), wprowadzenie ulg podatkowych ze względu na ilość dzieci w rodzinie, utrzymanie zróżnicowanych stawek podatku VAT przy jednoczesnym obniżaniu stawki podstawowej, kontynuowanie prywatyzacji z wyłączeniem kilkudziesięciu spółek o strategicznym znaczeniu dla państwa. PiS sprzeciwia się cięciom w wydatkach socjalnych, a także proponuje wprowadzenie systemu gwarantowanych przez państwo kredytów na cele mieszkaniowe.
Historia PiS
2001
22 marca - Jarosław Kaczyński ogłasza w Białymstoku powołanie pierwszego lokalnego komitetu Prawo i Sprawiedliwość
26 marca - grupa polityków SKL i ZChN (po opuszczeniu swoich partii) oraz działacze Ligi Republikańskiej powołują nową partię - Przymierze Prawicy
28 marca - sądowna rejestracja pierwszego komitetu PiS
21 kwietnia - I Konwencja Przymierza Prawicy
26 kwietnia - powstaje Krajowy Komitet PiS z Lechem Kaczyńskim na czele
23 maja - Przymierze Prawicy podpisuje porozumienie o wspólnym starcie w wyborach z list PiS
29 maja - Kongres Założycielski PiS przekształca Krajowy Komitet PiS w partię polityczną
5 czerwca - PiS składa do sądu wniosek o rejestrację jako partia polityczna
9 czerwca - Konwencja otwierająca kampanię Komitetu Wyborczego PiS
13 czerwca - PiS zostaje zarejestrowany sądownie jako partia polityczna
6 lipca - powstaje Klub Parlamentarny PiS w skład którego wchodzi 18 posłów
4 sierpnia - Konwencja Programowa Komitetu Wyborczego PiS
23 września - w wyniku wyborów parlamentarnych Komitet Wyborczy PiS uzyskuje 9,50% głosów i 44 mandaty poselskie
1-2 grudnia - II tura Kongresu Założycielskiego PiS
9 grudnia - I Zjazd Krajowy Przymierza Prawicy
2002
2 czerwca - Kongres Zjednoczeniowy PiS i Przymierza Prawicy
27 października - w wyniku wyborów samorządowych Koalicyjny Komitet Wyborczy PO-PiS uzyskuje 16,02% głosów i 97 mandatów radnych wojewódzkich
10 listopada - w wyniku drugiej tury wyborów samorządowych Lech Kaczyński został wybrany prezydentem miasta stołecznego Warszawy
2003
18 stycznia - V tura Kongresu Założycielskiego PiS; prezesem partii w miejsce Lecha Kaczyńskiego (odtąd Prezesa Honorowego PiS) zostaje wybrany Jarosław Kaczyński
2004
13 czerwca - w wyniku wyborów do Parlamentu Europejskiego PiS uzyskuje 12,67% głosów i 7 mandatów w PE
2005
25 września - w wyniku wyborów parlamentarnych PiS uzyskuje 26,99% głosów i 155 mandatów poselskich oraz 49 senatorskich
23 października - w wyniku drugiej tury wyborów prezydenckich Lech Kaczyński został wybrany Prezydentem RP
2006
3-4 czerwca - II Kongres Prawa i Sprawiedliwości; Lech Kaczyński rezygnuje z tytułu Prezesa Honorowego PiS w związku z objęciem urzędu Prezydenta RP; prezesem partii zostaje wybrany ponownie Jarosław Kaczyński; wiceprezesami PiS na kolejną czteroletnią kadencję zostają wybrani: Ludwik Dorn, Marek Jurek, Adam Lipiński oraz Kazimierz Michał Ujazdowski
12 listopada - w wyniku wyborów samorządowych PiS uzyskuje 25,12% głosów i 170 mandatów radnych wojewódzkich
2007
14 kwietnia - Marek Jurek składa funkcję wiceprezesa partii i rezygnuje z członkostwa w PiS, podejmując próbę utworzenia własnego ugrupowania politycznego, mającego współpracować z PiS
27 kwietnia - z grupy posłów, którzy odeszli z PiS wraz z Markiem Jurkiem, powstaje Koło Poselskie Prawica Rzeczypospolitej
11 maja - nowym wiceprezesem partii zostaje wybrany Paweł Zalewski
21 października - w wyniku przedterminowych wyborów parlamentarnych PiS uzyskuje 32,11% głosów i 166 mandatów poselskich oraz 39 senatorskich
5 listopada - z funkcji wiceprezesów partii rezygnują: Ludwik Dorn, Kazimierz Michał Ujazdowski, Paweł Zalewski
8 grudnia - II tura II Kongresu Prawa i Sprawiedliwości; Jarosław Kaczyński otrzymuje wotum zaufania jako prezes partii
2008
12 stycznia - nowymi wiceprezesami partii zostają wybrani: Marek Kuchciński, Aleksandra Natalli-Świat, Zbigniew Ziobro